fa ساخت یک نوع کیوپلیت (QP) برای تولید پرتو چرخان تخصصی Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span style="line-height: 20.8px;">عبور باریکه تخت با&nbsp;</span><span dir="RTL" style="line-height: 20.8px;">قطبشِ خاص&nbsp;</span><span style="line-height: 20.8px;">از محیط فازی با الگوی مشخص اما نایکنواختی از ناهمسانگردی می‌تواند پرتو چرخان تولید کند. در واقع ایجاد تکینگی در الگوی قطبش پرتو می‌تواند منجر به ایجاد پرتو چرخان برای قطبش خاصی گردد. این تکینگی در محیط فازی را می‌توان با نظم‌دهی به مولکول‌های بلورمایع که دارای ناهمگنی مشخصی باشند ایجاد کرد. ابزاری که دارای این ویژگی باشد کیوپلیت (QP) نامیده می‌شود. می‌توان به این ابزار، صفحه القاگر بار توپولوژیکی روی جبهه موج با بهره‌گیری از توزیع مناسبی از جهت‌گیری مولکول‌های بلورمایع نیز نام نهاد. در این مقاله روشی تجربی برای ساخت یک نوع القاگر بار توپوژیکی،QP، ارائه می‌شود. در این کار، با نظم‌دهی سمتی به مولکول‌های بلورمایع، یک QP با پارامتر q=1 ساخته شد. مشاهده گردید که با اعمال اختلاف پتانسیل مناسب به این قطعه، دوشکستی مورد نظر القاء شد و در نتیجه نمایه‌ی شدت نور لیزر ورودی با قطبش دایروی، از الگوی گاوسی به شکل مرکزتاریک متقارن تغییر یافت. مقادیر شیب جبهه‌ی موج این الگو توسط حسگر جبهه‌ی موج دوکاناله‌ی ماره‌ای اندازه‌گیری شد و نشان داده شد که جبهه‌ی موج نور عبوری، الگوی چرخان دارد و بار توپولوژیکی منتسب به آن 2 است.</span></p> <p><span style="line-height: 20.8px;">Propagation of a plane wave having a special polarization state through a phase plate with a spatially variable pattern of anisotropy leads to a vortex beam generation. The polarization singularity can be created with a specified pattern of liquid crystal molecules on a phase plate. Such a device contains so characteristics named q-plate (QP). In this work, we introduce an experimental method for fabrication of an electrically tunable QP with parameter q=1 in which liquid crystal molecules aligned in the azimuthal direction. By applying a suitable AC voltage on the device, we achieve to the desired value of birefringence and as a result the incident beam having a Gaussian intensity profile changed to a beam of a profile with symmetric doughnut shape. Wave-front slopes were measured with a two channel wave-front sensor based on moir&eacute; deflectometry. The result demonstrates that the wave-front of the passing beam has vortex shape with topological charge of equal to 2.</span></p> بار توپولوژیکی, بلورمایع, پرتو چرخان, تکنیک ماره, کیوپلیت liquid crystal, moiré technique, q-plate, topological charge, vortex beam 9 11 http://opsi.ir/browse.php?a_code=A-10-1-852&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Yeganeh محمد یگانه moyeganeh@iasbs.ac.ir 10031947532846003965 10031947532846003965 Yes Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS) دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان Ali Mohammdad Khazaei علی محمد خزایی am.khazaiy@iasbs.ac.ir 10031947532846003966 10031947532846003966 No Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS) دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان Saifollah Rasouli سیف اله رسولی rasouli@iasbs.ac.ir 10031947532846003967 10031947532846003967 No Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS) دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان Nazanin Iliyat نازنین ایلیات nazaniniliyat22@gmail.com 10031947532846003968 10031947532846003968 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان