fa اندازه‌گیری غیرمخرب باقی‌مانده سموم در محصولات کشاورزی با اسپکتروسکوپی Vis/NIR و روش‌های شیمی‌سنجی تخصصی Special پژوهشي Research در این پژوهش، امکان اندازه‌گیری باقی‌مانده سموم در محصولات کشاورزی با کاربرد اسپکتروسکوپی مرئی/فروسرخ نزدیک (Vis/NIR) در ترکیب با روش‌های شیمی‌سنجی بررسی شد (مطالعه موردی روی سم دیازینون در محصول خیار گلخانه‌ای). مدل‌های حداقل مربعات جزئی (PLS) بر پایه اندازه‌گیری‌های شیمیایی مرجع و اطلاعات طیفی نمونه‌ها در محدوده 450 تا 1000 نانومتر پس از اجرای روش‌های مختلف پیش‌پردازش تدوین شدند. نتایج نشان داد که اسپکتروسکوپی Vis/NIR در ترکیب با روش‌های شیمی‌سنجی به طور رضایت‌بخش قادر به اندازه‌گیری سریع و غیرمخرب باقی‌مانده سم دیازینون در محصول خیار است و بهترین نتایج پیش‌بینی با مدل PLS تدوین‌شده بر پایه ترکیب پیش‌پردازش‌های تصحیح پراکنش افزاینده و مشتق اول (MSC+D1) به دست آمد (rcv=0.91, SECV=3.22). In this research, the feasibility of using visible/near-infrared (Vis/NIR) spectroscopy combined with chemometrics was assessed for measurement of pesticide residues in agricultural products (a case study on Diazinon in greenhouse cucumber). Partial least squares (PLS) regression models were developed based on chemical reference measurements and the spectral information of the samples in 450-1000nm after performing different pre-processing methods. Results indicated that Vis/NIR spectroscopy combined with chemometrics have satisfactorily the potential for fast and non-destructive measurement of Diazinon residue in cucumber samples. Best prediction results were achieved with PLS model developed based on the combination of pre-processing methods of multiplicative scatter correction (MSC) and first derivative (D1) (rcv=0.91, SECV=3.22). اسپکتروسکوپی مرئی/فروسرخ نزدیک, باقی‌مانده سموم, شیمی‌سنجی, غیر مخرب Visible/Near-Infrared Spectroscopy, Pesticide Residues, Chemometrics, Non-destructive 73 76 http://opsi.ir/browse.php?a_code=A-10-1-444&slc_lang=fa&sid=1 Bahareh Jamshidi بهاره جمشیدی b.jamshidi@areo.ir 10031947532846002745 10031947532846002745 Yes Agricultural Engineering Research Institute موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی Ezeddin Mohajerani عزالدین مهاجرانی e-mohajerani@sbu.ac.ir 10031947532846002746 10031947532846002746 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی Jamshid Jamshidi جمشید جمشیدی b.jamshidi@aeri.ir 10031947532846002747 10031947532846002747 No Zarif Mosavar Company شرکت ظریف مصور Saeid Minaei سعید مینایی jamshidi.bahareh@gmail.com 10031947532846002748 10031947532846002748 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Ahmad Sharifi احمد شریفی spring112000@yahoo.com 10031947532846002749 10031947532846002749 No Agricultural Engineering Research Institute موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی